با خود همراه مىبرد ، و غرق در حيرت و ابهت مىكند . با توجه به اين بيان گويا و روشن ، انسان احساس مىكند كه معلوماتش در برابر آنچه در علم خدا است همچون يك صفر در برابر بى نهايت است ، و شايسته است فقط بگويد : « دانش من به آنجا رسيده كه به نادانى خود پى برده‌ام » حتى تشبيه به قطره و دريا براى بيان اين واقعيت نارسا به نظر مىرسد . از جمله نكات لطيفى كه در آيه به چشم مىخورد اين است كه « شجره » به صورت مفرد ، و « اقلام » به صورت جمع آمده ، تا بيانگر تعداد فراوان قلمهايى باشد كه از يك درخت با تمام ساقه و شاخه هايش به وجود مىآيد . و نيز تعبير « البحر » به صورت مفرد و « الف و لام جنس » براى آن است كه تمام اقيانوسهاى روى زمين را شامل شود ، بخصوص اينكه تمام اقيانوسهاى جهان با هم مربوط و متصلند و در واقع در حكم يك درياى پهناورند . و جالب اينكه در باره « قلمها » سخن از قلمهاى اضافى و كمكى نمىكند اما در باره اقيانوسها سخن از هفت درياى ديگر به ميان مىآورد ، چرا كه به هنگام نوشتن قلم بسيار كم مصرف مىشود آنچه بيشتر مصرف مىگردد مركب است . انتخاب كلمه « سبع » ( هفت ) در لغت عرب براى تكثير شايد از اين نظر باشد كه پيشينيان عدد كرات منظومه شمسى را هفت مىدانستند ( و در واقع آنچه از منظومه شمسى امروز نيز با چشم غير مسلح ديده مىشود هفت كره بيش نيست ) و با توجه به اينكه « هفته » به صورت يك دوره كامل زمان هفت روز بيشتر نيست و تمام كره زمين را نيز به هفت منطقه تقسيم مىكردند و نام هفت اقليم بر آن گذارده بودند ، روشن مىشود كه چرا هفت به عنوان يك عدد كامل در ميان آحاد و براى بيان كثرت به كار رفته است ( 1 ) .

--> ( 1 ) در زمينه « علم بى پايان پروردگار » در جلد 12 ذيل آيه 109 سوره كهف ( صفحه 574 ) نيز سخن گفته‌ايم .